Το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκης ανοίγει μια νέα σελίδα στην ιστορία του, μια εξαιρετικά ενδιαφέρουσα επανεκκίνηση, στη βάση της θρυλικής συλλογής του Γιώργου Κωστάκη.
Το Μουσείο κατέχει την πιο πλήρη συλλογή έργων ρωσικής πρωτοπορίας που βρίσκεται σε μουσείο εκτός Ρωσίας. Σκοπός της νέας έκθεσης είναι να παρουσιάσει αυτή την εξαιρετική συλλογή μέσα από το πρίσμα της προσωπικότητας του Γιώργου Κωστάκη, ενός από τους μεγαλύτερους συλλέκτες της εποχής μας, που απέκτησε τα έργα αυτά στο εξαιρετικά δυσμενές περιβάλλον της σταλινικής και προ-περεστροϊκής ΕΣΣΔ, σώζοντας τα συχνά από αναπόφευκτη καταστροφή.
Λιουμπόβ Ποπόβα, Ιβάν Κλιούν, Σολωμόν Νικριτίν, Καζιμίρ Μαλέβιτς, Ναντιέζντα Ουνταλτσόβα, Αλεξάντρ Ρότσενκο, Ελ Λισίτσκι, Αλεξάντρ Ντρέβιν, Μιχαήλ Ματιούσιν, Πάβελ Φιλόνοφ και άλλοι μεγάλοι καλλιτέχνες της ρωσικής πρωτοπορίας
Γκούσταβ Κλούτσις
Δυναμική Πόλη, 1919-1921
Λάδι με άμμο και τσιμέντο σε ξύλο
Γκούσταβ Κλούτσις, Δυναμική Πόλη, 1919-1921
Λάδι με άμμο και τσιμέντο σε ξύλο
Η Συλλογή
Η συγκλονιστική συλλογή έργων που δημιούργησε ο Γιώργος Κωστάκης κατά τη διάρκεια του δεύτερου μισού του 20ου αιώνα αποτελείται από έργα ρωσικής και σοβιετικής τέχνης των δεκαετιών 1900-1940, συμπεριλαμβανομένων και όλων των σταδίων του σχηματισμού και της εξέλιξης της Ρωσικής Πρωτοπορίας με όλα τα διαφορετικά στυλ, είδη και τεχνικές. Το 1977, μέρος της συλλογής δωρήθηκε στην Κρατική Πινακοθήκη Τρετιακόφ στη Μόσχα, ενώ ο ίδιος ο συλλέκτης έφυγε με έναν μεγάλο αριθμό έργων και εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στην Ελλάδα. Και τα δύο μέρη αυτής της σπουδαίας συλλογής παρουσιάζουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της εξέλιξης της Ρωσικής Πρωτοπορίας.
Τα έργα της συλλογής που κατέχει το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης περιλαμβάνουν ένα μικρό αλλά απόλυτα αντιπροσωπευτικό αριθμό ζωγραφικών έργων και γραφιστικών από τον ιδρυτή του κινήματος του Σουπρεματισμού, Καζιμίρ Μαλέβιτς, δημιουργίες από τους πρωτοπόρους του Κονστρουκτιβισμού, Βλαντίμιρ Τάτλιν, Αλεξάντρ Ρότσενκο και Γκούσταβ Κλούτσις, πάνω από 200 έργα της Λιουμπόβ Ποπόβα, μια μεγάλη επιλογή έργων του Ιβάν Κλιούν, έργα καλλιτεχνών της λεγόμενης Σχολής της Οργανικής Παιδείας με πρωτοστάτες τον Μιχαήλ Ματιούσιν και τα αδέλφια Έντερ, έργα από τον εμπνευστή και θεωρητικό της Αναλυτικής τέχνης, Πάβελ Φιλόνοφ, έργα και αρχειακό υλικό των Σολομών Νικρίτιν, Αλεξάντρ Ντρέβιν, Ναντιέζντα Ουνταλτσόβα, Όλγα Ροζάνοβα, Ελ Λισίτσκι και Πάβελ Μανσούροφ. Η συλλογή περιλαμβάνει επίσης σερβίτσια από πορσελάνη και αντικείμενα βιομηχανικού σχεδιασμού.

Εκτός από αυτή τη μοναδική συλλογή έργων τέχνης, το ΚΜΣΤ κατέχει και το αρχείο της οικογένειας Γιώργου Κωστάκη.

Ένα τέτοιο ευρύ φάσμα έργων τέχνης κάτω από την ίδια στέγη με συναφή αρχειακά έγγραφα επιτρέπει τη σε βάθος μελέτη του φαινομένου της ρωσικής πρωτοπορίας ως συνόλου και των διαφόρων εκδηλώσεών της. Η νέα έκθεση παρουσιάζει για πρώτη φορά τη συλλογή του Μουσείου ως πλήρες σύνολο.
Μιχαήλ Ματιούσιν
Μουσικο-ζωγραφική κατασκευή, 1918
Ακουαρέλα και γκουάς σε χαρτόνι
Το 2017 συστάθηκε στη Θεσσαλονίκη το Συμβούλιο Υποστηρικτών του ΚΜΣΤ, με επικεφαλής την Κριστίνα Κρασνιάσκαγια, ιδρύτρια του Heritage International Foundation. Η επιτροπή, σε στενή συνεργασία με το ΚΜΣΤ, έχει συντάξει στρατηγικό πλάνο ανάπτυξης του μουσείου, το οποίο θα παρουσιαστεί στις 28 Ιουνίου με αφορμή τα εγκαίνια της έκθεσης "Θεσσαλονίκη. Η συλλογή Γιώργου Κωστάκη. Restart".


Επιμέλεια έκθεσης: Μαρία Τσαντσάνγολου, Νατάλια Αφτονόμοβα, Άλλα Λουκάνοβα Συνεπιμέλεια: Αγγελική Χαριστού
Αρχιτεκτονικός-μουσειογραφικός σχεδιασμός: Κιριλ Ας, Νάντια Κόρμπουτ
Σχεδιασμός καταλόγου: Ντμίτρι Μορντβίντσεφ (ABC Design)
1: Λιουμπόβ Ποπόβα. Γυναίκα που ταξιδεύει, 1915 (Λάδι σε καμβά, 158,5 x 123 εκ)
2: Λιουμπόβ Ποπόβα. Ζωγραφικό αρχιτεκτόνημα, 1918 (Λάδι, ακουαρέλα και γκουάς σε χαρτόνι, 86,7 х 60,7 εκ.)
3: Παβελ Φιλόνοφ. Κεφάλι, 1925-1926 (Λάδι, ακουαρέλα σε καμβά 86.7 х 60.7)
Κριστίνα Κρασνιάνσκαγια
Επικεφαλής του Συμβουλίου Υποστηρικτών & της Επιτροπής Ανάπτυξης, Iδρύτρια του Heritage International Foundation
Η νέα στρατηγική ανάπτυξης ενισχύει τον ρόλο του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στη Θεσσαλονίκη ως το μεγαλύτερο κέντρο έργων Ρωσικής Πρωτοπορίας εκτός Ρωσίας. Το ΚΜΣΤ, ως ο ιδιοκτήτης και του αρχείου του Γιώργου Κωστάκη, προορίζεται να γίνει η κύρια ευρωπαϊκή πλατφόρμα για τη μελέτη της Ρωσικής Πρωτοπορίας και να διατηρήσει τη μνήμη αυτού του μεγάλου συλλέκτη του 20ου αιώνα. Η μελέτη, η περιγραφή, η διατήρηση και η δημοσιοποίηση αυτού του μοναδικού αρχείου είναι το βασικό καθήκον του μουσείου και τώρα θα το κάνουμε πραγματικότητα ενισχύοντας την ομάδα του μουσείου αλλά και με νέες προσεγγίσεις στο έργο μας.
Ανδρέας Τάκης
Πρόεδρος Διοικητικού Συμβουλίου του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης
Η μεγάλη επανέκθεση της συλλογής Κωστάκη συμπίπτει σχεδόν χρονικά με την ίδρυση του Μητροπολιτικού Οργανισμού Μουσείων Εικαστικών Τεχνών Θεσσαλονίκης (MOMus) και του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης – Συλλογή Κωστάκη που θα αποτελεί μία από τις διευθύνσεις του νέου Οργανισμού. Αυτό σημαίνει ότι στο εξής θα υπάρχει η δυνατότητα καλύτερης και απερίσπαστης οργάνωσης, διαχείρισης και έρευνας της ρωσικής πρωτοπορίας μέσα από τις στοχευμένες δραστηριότητες του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης - Συλλογή Κωστάκη. Από την άλλη πλευρά όμως η έκθεση αυτή αποτελεί την πρώτη που διοργανώνεται με την υποστήριξη των μελών του Συμβουλίου Υποστηρικτών, ενός νέου συμβουλευτικού οργάνου, που συγκροτείται στο Μουσείο αποβλέποντας σύμφωνα και με την αντίστοιχη διεθνή εμπειρία, να προσελκύσει το ενδιαφέρον και την υποστήριξη δωρητών από τον διεθνή κόσμο της τέχνης.
Μαρία Τσαντσάνογλου
Διευθύντρια του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης
Το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης παρουσιάζει με μεγάλη χαρά την συλλογή Κωστάκη σε μια νέα διευρυμένη έκθεση με ανανεωμένη επιμελητική, μουσειολογική και μουσειογραφική προσέγγιση. Ο Γιώργος Κωστάκης ήταν ένας εμπνευσμένος συλλέκτης που έσωσε αυτή την τόσο σημαντική περίοδο της ιστορίας της τέχνης από την λήθη και την καταστροφή. Μέσα από την έκθεση αυτή θέλουμε να τιμήσουμε και τον ίδιο αλλά και να αναδείξουμε την αισθητική περίοδο της Ρωσικής Πρωτοπορίας μέσα από τα κινήματα, τις ομάδες, τις σχολές και τους καλλιτέχνες της. Θεωρώ σημαντικό το γεγονός ότι η νέα αυτή έκθεση συμπίπτει χρονικά με την διεύρυνση του ίδιου του μουσείου μας και την ίδρυση του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης – συλλογή Κωστάκη στο πλαίσιο του νέου μουσειακού οργανισμού MOMus, το οποίο θα διαχειρίζεται πιο εξειδικευμένα και με μεγαλύτερη εξωστρέφεια πλέον τις συλλογές και τα αρχεία της Ρωσικής Πρωτοπορίας μέσα από τις εκθέσεις και τα εκπαιδευτικά του προγράμματα. Χάρη στην κοινή , αποτελεσματική προσπάθεια μεταξύ των ομάδων εργασίας στην Ελλάδα και τη Ρωσία, η Θεσσαλονίκη γίνεται ένα διεθνές κέντρο για την μελέτη της Ρωσικής Πρωτοπορίας, ανοικτό σε μουσεία και ερευνητές από όλο τον κόσμο.
Ιβάν Κλιουν
Κόκκινο Φως. Σφαιρική Κατασκευή, 1923
Λάδι σε μουσαμά
Ιβάν Κλιουν
Κόκκινο Φως. Σφαιρική Κατασκευή, 1923
Λάδι σε μουσαμά
Το AVC Charity Foundation for the Support and Implementation of Cultural Programmes του Andrey Cheglakov είναι ο Μεγάλος Υποστηρικτής του έργου. Το AVC Charity Foundation ιδρύθηκε το 2008 με κύριο στόχο τη στήριξη της σύγχρονης τέχνης, βοηθώντας νέα ταλέντα και διαδίδοντας την πολιτιστική παιδεία στη Ρωσία και στο εξωτερικό.

Αντρέι Τσεγκλακόφ
Ιδρυτής του AVC Charity Foundation
Η συλλογή του Γιώργου Κωστάκη είναι το εξαιρετικό πολιτιστικό φαινόμενο του ΧΧ αιώνα, το οποίο μελετάται μέχρι και σήμερα. Το γεγονός ότι το ήμισυ αυτής της συλλογής ρωσικής πρωτοποριακής τέχνης βρίσκεται σε ευρωπαϊκό μουσείο αφενός συμβάλλει στην προώθηση της ρωσικής τέχνης στο εξωτερικό, αλλά ταυτόχρονα συνεπάγεται και ορισμένες υποχρεώσεις. Το AVC Charity Foundation σίγουρα ενδιαφέρεται να υποστηρίξει αυτό το έργο ως ένα ίδρυμα που έχει στόχο να υπερβεί τα όρια και να ενισχύσει το διάλογο μεταξύ ρωσικής και παγκόσμιας τέχνης.
Αριστερά: Ελ Λισίτσκι. Μνημείο στη Ρόζα Λούξεμπουργκ, 1919-1920 (Μολύβι, μελάνι και γκουάς σε χαρτί 10 × 10,1 εκ.)
Κέντρο: Αλεξάντρ Ρότσενκο. Κατασκευή σε λευκό (Ρομπότ), 1920 (Λάδι σε κόντρα πλακέ 145,8 x 95,5 εκ.)
Δεξιά: Ναντιέζντα Ουνταλτσόβα. Κίτρινη κανάτα, περ. 1913-1914 (Λάδι σε καμβά 70,7 x 52,3 εκ.)

1: Ελ Λισίτσκι. Μνημείο στη Ρόζα Λούξεμπουργκ, 1919-1920 (Μολύβι, μελάνι και γκουάς σε χαρτί 10 × 10,1 εκ.)
2: Αλεξάντρ Ρότσενκο. Κατασκευή σε λευκό (Ρομπότ), 1920 (Λάδι σε κόντρα πλακέ 145,8 x 95,5 εκ.)
3: Ναντιέζντα Ουνταλτσόβα. Κίτρινη κανάτα, περ. 1913-1914 (Λάδι σε καμβά 70,7 x 52,3 εκ.)

Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκη

29 Ιουνίου - 16 Σεπτεμβρίου 2018
Τρ-Τε-Πα-Σα-Κυ 10:00-18:00, Πε 10:00-22:00, Δε κλειστό
Το Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης κατέχει τη βορειο-ανατολική πτέρυγα του συγκροτήματος της Μονής Λαζαριστών η οποία φιλοξενεί πολλές λειτουργίες πολιτιστικού χαρακτήρα.
Η μετατροπή του χώρου σε ένα Μουσείο σύγχρονων ευρωπαϊκών προδιαγραφών πραγματοποιήθηκε μετά τις απαραίτητες επεμβάσεις και προσθήκες.
Η Μονή Λαζαριστών χτίστηκε το 1861 από τους μοναχούς του τάγματος του Αγίου Βικεντίου του Παύλου. Αρχικά ο χώρος λειτούργησε ως ορφανοτροφείο και στη συνέχεια ως ιεροσπουδαστήριο των καθολικών της Μεγάλης Μονής του Αγίου Λαζάρου. Με το πέρασμα του χρόνου το κτίριο λειτούργησε ως νοσοκομείο και κέντρο υποδοχής και φιλοξενίας προσφύγων μετά το 1922. Σταμάτησε οριστικά να λειτουργεί μετά τους σεισμούς του 1978.
Το 1980 χαρακτηρίστηκε ως "ιστορικό μνημείο" και άρχισε η διαδικασία της αποκατάστασής του που ολοκληρώθηκε από τον Οργανισμό Θεσσαλονίκη Πολιτιστική Πρωτεύουσας της Ευρώπης 1997.
Για περισσότερες πληροφορίες
Τηλ: +30 2310589141 & 143
Email: info@greekstatemuseum.com
website: greekstatemuseum.com
#smca_restart
#costakis_collection_restart